حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''جنسیت و زیارت'''</big>؛ حضورِ مردان و زنان در زیارتگاهها و استفاده از مکانهای مقدس.<br> | <big>'''جنسیت و زیارت'''</big>؛ حضورِ مردان و زنان در زیارتگاهها و استفاده از مکانهای مقدس.<br>زیارت از شعائر، مناسک و آیینهای مهم دینی است که با آداب ویژه در بین فرهنگهای گوناگون، اقوام و جنسیتهای مختلف انجام میشود و اهمیت آن به ویژه به دلیل جایگاه و معنای درونی آن در سنتهای دینی است. فقهای مسلمان در ازای تاریخ بر استحباب و جواز زیارت به طور عام و حضور زنان به طور خاص (به شرط عدم اشتمال بر حرام یا مفسده) فتوا دادهاند. مؤلفههای تجربه زیارت مردان و زنان در ابعاد اندیشهها، کنشها و احساسات سه عامل مهم در دستهبندی سنخهای زیارت زائران در نظر گرفته میشود. یکی از مهمترین اصول زیارت در زیارتگاهها، داشتن حجابی مناسب و متناسب برای زائران با آن مکان است. | ||
==مفهومشناسی== | |||
زیارت در لغت به معنای قصد کردن، تمایل داشتن یا میل نمودن خواه چه از دور و چه از نزدیک است، خواه این میل همراه با گرایش قلبی و نیت باشد یا نه، و خواه با تعظیم و تکریم زیارتشونده همراه باشد یا نه<ref>کمونه حسینی، آرامگاههای خاندان پاک پیامبر(ص) و بزرگان صحابه و تابعین، 1371ش، ص15؛ طریحی، مجمع البحرین، 1414ق، ج3، ص۳۲۰.</ref> و همچنین به معنای «قصد کردن و ملاقات کردن» و «میل کردن و تمایل» به کار رفته است.<ref>راغب اصفهانی، مفردات فی غریب القرآن، بیتا، ص387.</ref> | |||
زیارت در اصطلاح به هر نوع ملاقات و دیداری اطلاق نمیشود. زیارت تمایلی همراه با حرکت حسی (دور یا نزدیک) و البته با شرط نیت و قصد قبلی (حرکت باطنی) و نیز انس روحی و پاسداشت زیارتشونده است.<ref>واعظ جوادی، ۱۳۸۸ش، ص۱۹.</ref> زیارت به معنای ملاقات و حاضر شدن بر قبور پیامبران و امامان(ع) و بزرگان دینی همراه با رعایت آداب خاصی است که از نظر زیارتکنندگان آنان دارای، تکریم، برتری، شرافت و خارقالعادگی باشند.<ref>طریحی، مجمع البحرین، 1414ق، ج3، ص305 و 319.</ref> | |||
منشاء تلقی از زیارت، تؤامان دانستن مناسبات بین امر دینی، معنوی<ref>Slavin, “Walking as Spiritual Practice: The Pilgrimage to Santiago de Compostela”, 2003, p.65.</ref> و عرفانی و امر دنیوی در آموزههای اسلامی است<ref>ازرقی، اخبارمکه، 1415ق، ص437. </ref> که بر پایه معرفت دینی معینی شکل میگیرد. زیارت از حیث درونی برای حصول اهداف معنوی انجام میشود و از حیث بیرونی معطوف به مکانی مقدس است.<ref>ollins-Kreiner, “Researching Pilgrimage; Continunity and Transformation”, 2010, p.440.</ref> | منشاء تلقی از زیارت، تؤامان دانستن مناسبات بین امر دینی، معنوی<ref>Slavin, “Walking as Spiritual Practice: The Pilgrimage to Santiago de Compostela”, 2003, p.65.</ref> و عرفانی و امر دنیوی در آموزههای اسلامی است<ref>ازرقی، اخبارمکه، 1415ق، ص437. </ref> که بر پایه معرفت دینی معینی شکل میگیرد. زیارت از حیث درونی برای حصول اهداف معنوی انجام میشود و از حیث بیرونی معطوف به مکانی مقدس است.<ref>ollins-Kreiner, “Researching Pilgrimage; Continunity and Transformation”, 2010, p.440.</ref> | ||
زائر را نیز از آن جهت زائر میگویند، که وقتی به زیارت تو میآید از غیر تو عدول میکند و رو برمیگرداند.<ref>ابنفارس، مقیاس اللغه، 1979م، ج3، ص36.</ref> | زائر را نیز از آن جهت زائر میگویند، که وقتی به زیارت تو میآید از غیر تو عدول میکند و رو برمیگرداند.<ref>ابنفارس، مقیاس اللغه، 1979م، ج3، ص36.</ref> | ||
==سنخشناسی زیارت== | ==سنخشناسی زیارت== | ||
براي سنخشناسي زيارت میتوان از مؤلفهها و ابعاد تجربه زيارت در سه بعد | براي سنخشناسي زيارت میتوان از مؤلفهها و ابعاد تجربه زيارت در سه بعد انديشهها، كنشها و احساسات و عواطف بهره برد. این ابعاد در تناظر با ابعاد كلي دينداري تعریف میشود و به ميزاني كه هر زائر در یک بُعد يا مؤلفههایی از تجربه زيارت داراي تقيد بيشتر به گونهها و اشكالِ سنتيِ دينورزي باشد، يك دسته خاص از زيارت را تجربه میکند و در دستهبندی جداگانهای قرار میگیرد.<ref>[[پویافر، «سنخشناسی زیارت؛ مطالعهای در میان زایران حرم رضوی»، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۱.|https://ensani.ir/file/download/article/1586592508-9792-97-3-4.pdf]]</ref> | ||
گونههای تجربه زیارت زائران در قالب سنخهای زیارت شامل ۵ دسته زیارت سنتگرا-عادتگرا، زیارت شریعتگرا-مناسکگرا، زیارت عاطفهگرا-معناگرا، زیارت مبادلهگرا-کارکردگرا و نهایتاْ زیارت عقلانیتگرا-بازاندیش در نظر گرفته میشوند.<ref>[[پویافر، «سنخشناسی زیارت؛ مطالعهای در میان زایران حرم رضوی»، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۳-۱۰۲.|https://ensani.ir/file/download/article/1586592508-9792-97-3-4.pdf]]</ref> | گونههای تجربه زیارت زائران در قالب سنخهای زیارت شامل ۵ دسته زیارت سنتگرا-عادتگرا، زیارت شریعتگرا-مناسکگرا، زیارت عاطفهگرا-معناگرا، زیارت مبادلهگرا-کارکردگرا و نهایتاْ زیارت عقلانیتگرا-بازاندیش در نظر گرفته میشوند.<ref>[[پویافر، «سنخشناسی زیارت؛ مطالعهای در میان زایران حرم رضوی»، ۱۳۹۷ش، ص۱۰۳-۱۰۲.|https://ensani.ir/file/download/article/1586592508-9792-97-3-4.pdf]]</ref> | ||
==زیارت؛ حق مشترک مردان و زنان در اسلام== | ==زیارت؛ حق مشترک مردان و زنان<ref group="دیدگاه">عبارت حق مشترک مردان و زنان حذف شود</ref> در اسلام== | ||
در اسلام، مردان و زنان در زیارت قبور بستگان خود و صالحان و اولیای الهی حکم یکسانی دارند، مگر در مواردی که دلیل خاصی بر تفاوت وجود داشته باشد. | در اسلام، مردان و زنان در زیارت قبور بستگان خود و صالحان و اولیای الهی حکم یکسانی دارند، مگر در مواردی که دلیل خاصی بر تفاوت وجود داشته باشد. | ||
===زیارت در قرآن کریم=== | ===زیارت در قرآن کریم=== | ||
