بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
==تحولات دینداری زنان در جهان== | ==تحولات دینداری زنان در جهان== | ||
مطالعات جهانی نشان میدهد زنان بهطور پیوسته سطح دینداری بالاتری نسبت به مردان در سراسر فرهنگها و ادیان اصلی جهان داشتهاند، الگویی که ریشه در عوامل چندبعدی از جمله جامعهپذیری جنسیتی (مسئولیت بیشتر زنان در انتقال ارزشهای دینی)، تمایل قویتر به معنویت عاطفی و تجربی، و نقشهای سنتی آنان در مراقبت روحانی خانواده دارد. با وجود روند عمومی سکولاریزاسیون که منجر به کاهش کلی مشارکت دینی شده، این شکاف جنسیتی همچنان در بیشتر جوامع - از جمله در شاخصهایی مانند باورهای دینی، حضور در مراسم مذهبی و عمل به مناسک - تداوم داشته است، هرچند در دو دهه اخیر اشکال جدیدی از معنویتگرایی زنانه خارج از نهادهای دینی رسمی نیز ظهور کرده که نشاندهنده تحول در بیان دینداری زنان در عین حفظ تمایزهای جنسیتی است.<ref>فورشت و رپستاد، درآمدی بر جامعهشناسی دین، چشماندازهای کلاسیک و معاصر، ۱۳۹۴ش، ص۵۷۹-۵۷۱.</ref> | مطالعات جهانی نشان میدهد زنان بهطور پیوسته سطح دینداری بالاتری نسبت به مردان در سراسر فرهنگها و ادیان اصلی جهان داشتهاند، الگویی که ریشه در عوامل چندبعدی از جمله جامعهپذیری جنسیتی (مسئولیت بیشتر زنان در انتقال ارزشهای دینی)، تمایل قویتر به معنویت عاطفی و تجربی، و نقشهای سنتی آنان در مراقبت روحانی خانواده دارد. با وجود روند عمومی سکولاریزاسیون که منجر به کاهش کلی مشارکت دینی شده، این شکاف جنسیتی همچنان در بیشتر جوامع - از جمله در شاخصهایی مانند باورهای دینی، حضور در مراسم مذهبی و عمل به مناسک - تداوم داشته است، هرچند در دو دهه اخیر اشکال جدیدی از معنویتگرایی زنانه خارج از نهادهای دینی رسمی نیز ظهور کرده که نشاندهنده تحول در بیان دینداری زنان در عین حفظ تمایزهای جنسیتی است.<ref>فورشت و رپستاد، درآمدی بر جامعهشناسی دین، چشماندازهای کلاسیک و معاصر، ۱۳۹۴ش، ص۵۷۹-۵۷۱.</ref> | ||
==تکالیف عبادی زنان در اسلام== | ==تکالیف عبادی زنان در اسلام== | ||
از منظر رویکرد فقهی انجام فرایض دینی و عبادی از امور حقالله و معنوی سنجیده میشوند. زنان بعد از ازدواج موظف هستند فرائض فردی همانند نماز، روزه، حج، خمس و زکات را بدون هیچگونه کمی و کاستی مثل زمان تجرد انجام دهند.<ref>حلی، شرایعالاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ۱۴۰۳ق، ص۵۰۴.</ref> در هنگام تزاحم (دو یا چند حکم یا تکلیف شرعی یا اخلاقی بر عهده یک مکلف) فقها درباره تکالیف زنان در ادای فرائض واجب و مستحب تفکیک قائل شدهاند. زنان در عبادتهای واجب به اذن شوهر نیاز ندارند و انجام عبادات را باید بر رعایت حق شوهر مقدم بدانند، اما در عبادتهای مستحب، زنان باید حق شوهر را رعایت کند و اذن وی را داشته باشند.<ref>خمینی، تحریرالوسیله، 1421ق، ص745.</ref> | از منظر رویکرد فقهی انجام فرایض دینی و عبادی از امور حقالله و معنوی سنجیده میشوند. زنان بعد از ازدواج موظف هستند فرائض فردی همانند نماز، روزه، حج، خمس و زکات را بدون هیچگونه کمی و کاستی مثل زمان تجرد انجام دهند.<ref>حلی، شرایعالاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ۱۴۰۳ق، ص۵۰۴.</ref> در هنگام تزاحم (دو یا چند حکم یا تکلیف شرعی یا اخلاقی بر عهده یک مکلف) فقها درباره تکالیف زنان در ادای فرائض واجب و مستحب تفکیک قائل شدهاند. زنان در عبادتهای واجب به اذن شوهر نیاز ندارند و انجام عبادات را باید بر رعایت حق شوهر مقدم بدانند، اما در عبادتهای مستحب، زنان باید حق شوهر را رعایت کند و اذن وی را داشته باشند.<ref>خمینی، تحریرالوسیله، 1421ق، ص745.</ref> | ||
در رویکرد حقوقی، بر اساس ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی، محدودیتهای ناشی از عبادات و فرائض واجب برای زنان، نشوز حساب نشده و موجب اسقاط حق نفقه نمیشود.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۹۳ش، ص۲۹۴.</ref> | در رویکرد حقوقی، بر اساس ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی، محدودیتهای ناشی از عبادات و فرائض واجب برای زنان، نشوز حساب نشده و موجب اسقاط حق نفقه نمیشود.<ref>محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، ۱۳۹۳ش، ص۲۹۴.</ref> | ||
==پیامدهای دینداری زنان== | ==پیامدهای دینداری زنان== | ||
== | ===تحکیم باورهای دینی=== | ||
تفاوت جنسیتی به نفع زنان در ارزشهای دینی، فکر کردن درباره معنای زندگی، انجام مناسک دینی فردی، اعتقادات دینی، پیامدهای دینی، نیایش با خدا خارج از فرائض و عبادات دینی و در اعتقاد به آرامشبخش بودن دین از مردان بالاتر است. یک مورد مستثنی در مورد مشارکت در آیینهای دینی است که با مختصر تفاوتی به نفع مردان است.<ref>Hussain, Counting Women with Faith: What Quantitative Data can reveal about Muslim Women in ‘Secular’ Britain, 2008, p.177-179.</ref> | تفاوت جنسیتی به نفع زنان در ارزشهای دینی، فکر کردن درباره معنای زندگی، انجام مناسک دینی فردی، اعتقادات دینی، پیامدهای دینی، نیایش با خدا خارج از فرائض و عبادات دینی و در اعتقاد به آرامشبخش بودن دین از مردان بالاتر است. یک مورد مستثنی در مورد مشارکت در آیینهای دینی است که با مختصر تفاوتی به نفع مردان است.<ref>Hussain, Counting Women with Faith: What Quantitative Data can reveal about Muslim Women in ‘Secular’ Britain, 2008, p.177-179.</ref> | ||
