بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[انجمن حریت نسوان]] یا [[انجمن آزادی زنان]] در سال ۱۲۸۶ با بحثها و برنامهریزی تعدادی از روشنفکران زن و مرد دوران جنبش مشروطه تشکیل شد. | [[انجمن حریت نسوان]] یا [[انجمن آزادی زنان]] در سال ۱۲۸۶ با بحثها و برنامهریزی تعدادی از روشنفکران [[زن]] و [[مرد]] دوران جنبش مشروطه تشکیل شد. | ||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
از همان سالهای قبل از انقلاب مشروطيت، جريان بهائيت و فراماسونری در سالهای 1259 و 1269 ﻫ. ش، عدهای از متفكران و اصلاحطلبان افراطی را كه درباره حقوق زنان بحث میكردند، جذب كرد.<ref> كوماری جايواردنه. مبارزات زنان در ايران. ترجمه مهلقا كاشفی، جنس دوم (مجموعه مقالات)، به كوشش نوشين احمدی خراساني، تهران، نشر توسعه، 1377، ص 96</ref>.حضور عناصری چون اردشير ريپورتر جی ــ عامل شناختهشده استعمار انگلستان در ايران ــ در اولين انجمنهايی كه به اسم زنان مؤسسه <ref>مطالعات و پژوهشهای سياسی. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، جستارهايی از تاريخ معاصر ايران. ج 2، تهران، اطلاعات، 1374، ص 143-133</ref> و نيز رشيد شهمردان<ref> تاريخ زرتشتيان. تهران، فروهر، 1362، ص 363 و مهدي ملكزاده. زندگاني ملكالمتكلمين. تهران، 1325، ص 153. تشكيل شد</ref> اهداف و اقدامات اين انجمنها را در هالهای از ابهام و احياناً وابستگی فرو میبرد. | از همان سالهای قبل از انقلاب مشروطيت، جريان بهائيت و فراماسونری در سالهای 1259 و 1269 ﻫ. ش، عدهای از متفكران و اصلاحطلبان افراطی را كه درباره [[حقوق زنان]] بحث میكردند، جذب كرد.<ref> كوماری جايواردنه. [[مبارزات زنان در ايران]]. ترجمه مهلقا كاشفی، [[جنس دوم]] (مجموعه مقالات)، به كوشش نوشين احمدی خراساني، تهران، نشر توسعه، 1377، ص 96</ref>.حضور عناصری چون اردشير ريپورتر جی ــ عامل شناختهشده استعمار انگلستان در ايران ــ در اولين انجمنهايی كه به اسم [[زنان]] مؤسسه <ref>مطالعات و پژوهشهای سياسی. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، جستارهايی از تاريخ معاصر ايران. ج 2، تهران، اطلاعات، 1374، ص 143-133</ref> و نيز رشيد شهمردان<ref> تاريخ زرتشتيان. تهران، فروهر، 1362، ص 363 و مهدي ملكزاده. زندگاني ملكالمتكلمين. تهران، 1325، ص 153. تشكيل شد</ref> اهداف و اقدامات اين انجمنها را در هالهای از ابهام و احياناً وابستگی فرو میبرد. | ||
اولين گروه از اين دست، [[انجمن آزادی زنان]] در سال 1278 ﻫ . ش بود. در پی رفت و آمدهای تعدادی از زنان و مردان به خارج و تماس با اروپاييان و آشنايی آنان با تمدن غرب، پايههای ايجاد اين انجمن به منظور ورود زنان در فعاليتهای اجتماعی و معاشرت آنان با | اولين گروه از اين دست، [[انجمن آزادی زنان]] در سال 1278 ﻫ . ش بود. در پی رفت و آمدهای تعدادی از [[زنان]] و [[مردان]] به خارج و تماس با اروپاييان و آشنايی آنان با تمدن غرب، پايههای ايجاد اين انجمن به منظور ورود [[زنان]] در فعاليتهای اجتماعی و معاشرت آنان با [[مردان]]، نهاده شد. | ||
== اهداف و فعالیتها== | == اهداف و فعالیتها== | ||
برطبق نظامنامه انجمن، هر مردی به همراه زن و دختر يا يكی از بستگانش حضور میيافت. جلسات انجمن، ماهی دوبار در محلی خارج از تهران (فيشرآباد) تشكيل میشد. که ظاهراً هدف ار آن اختلاط و ارتباط مردان و زنان باهم بوده است. هر جلسه جنبه آموزشی و تبلیغی داشت. <ref>زن در تاریخ معاصر | برطبق نظامنامه انجمن، هر مردی به همراه [[زن]] و [[دختر]] يا يكی از بستگانش حضور میيافت. جلسات انجمن، ماهی دوبار در محلی خارج از تهران (فيشرآباد) تشكيل میشد. که ظاهراً هدف ار آن اختلاط و ارتباط [[مردان]] و [[زنان]] باهم بوده است. هر جلسه جنبه آموزشی و تبلیغی داشت. <ref>[[زن در تاریخ معاصر ایران]]، ص113</ref> موضوع جلسات اوضاع و احوال زمان بود، سخنرانیها به عهده [[زنان]] گذاشته میشد تا علاوه بر اظهار نظرات خود، به اجتماعاتی كه [[مردان]] نيز حضور داشتند، خو بگيرند. در توصیف انجمن آزادی زنان بدرالملوک بامداد چنین مینويسد: پيش از آن كه آتش جنگ بينالملل اول روشن شود، تعدادی از [[مردان]] و [[زنان]] ايرانی به واسطه مسافرت به خارج و تماس با اروپاييان تا اندازهای با تمدن جديد آشنا شده بودند. جمعی به اين فكر افتادند وسيلهای برانگيزند كه [[زنان]] را به معاشرت و حضور اجتماعی كه [[مردان]] در آن شركت دارند، عادت بدهند و به مسائل اجتماعی وارد كرده، علاقهمند سازند. پس از مدتی شور و تبادل افكار چنين نتيجه گرفتند كه [[انجمن آزادی زنان]] را تشكيل بدهند.<ref>بامداد، از مشروطه تا انقلاب سفید، ص 7 – 8 </ref>البته این انجمن مدت زمان زیادی دوام نیاورد و به دلیل لورفتن محل جلسات، از سوی مردم مورد اعتراض و هجوم قرار گرفت و منحل شد. | ||
==اعضا== | ==اعضا== | ||
علاوه بر | علاوه بر [[زنان]]ی چون [[تاجالسلطنه]] و [[افتخارالسلطنه]] ــ [[دختران ناصرالدين شاه]] ــ [[صدیقه دولت آبادی]]، [[شمسالملوك جواهركلام]]، گلين خانم موافق، فخرالملوك ــ دختر شيخالرئيس قاجار <ref group="پانویس"> شيخالرئيس از جمله افراد [[خانواده]] سلطنتی قاجار بود كه با سفارت انگليس ارتباط داشت و در موقع لزوم از حمايت آنان برخوردار میشد،... شيخالرئيس در استانبول وارد لژ فراماسونری گراند اوريان شده بود...» </ref> [[زنان]] خارجی چون ميسيز جردن <ref group="پانویس"> «[[زن]]ی امريكايی به نام [[مری پارك جردن]] (Mary park Jordan) كه مبلغي مسيحی بود و بنا به برخی از گزارشها، همكار او، [[آنی استاكينگ بويس]](Annie stocking Boyce) نيز در جلسات [[انجمن آزادی زنان]] شركت میكردند. [[مری جردن]] كه اهل پنسيلوانيا و فارغالتحصيل مدرسه واكيلWalkill) ) نيويورك بود با يكی از مبلغان دينی به نام [[ساموئل مارتين جردن]] (Samuel martin Jordan) كه در ايران شهرت داشت، [[ازدواج]] كرد و به اتفاق يكديگر، عهدهدار مديريت كالج [[پسرانه]] البرز از 1898 تا 1940 شدند. [[آنی استاكينگ بويس]] نيز از خانوادهای مسيحی كه سابقهای طولانی در تبليغ داشت و سه نسل در ايران كار كرده بود، برخاست. وی به سال 1902 از كالج ولسلي (Wellesley) فارغالتحصيل شد و آنگاه در 1906 به ايران كوچيد و در 1914 در ايران باقی ماند. [[خانم بويس]]، مديريت مدرسه بتل (Bethel) را بر عهده داشت و در دهه 1920 مسئوليت نشريه [[عالم نسوان]] را نيز كه به همت دانشآموختگان همين مدرسه در ايران منتشر گرديد، پذيرفت.» ژانت آفاری، انجمنهای نيمه سری [[زنان]] در نهضت مشروطه، ترجمه دكتر جواد يوسفيان، تهران، [[بانو]]، 1377، ص 24-23.</ref> و افنديه خانم در آن حضور داشتند.<ref> بدرالملوك بامداد. [[زن]] ايرانی از انقلاب مشروطيت تا انقلاب سفيد. تهران، ابنسينا، 1347. ج ص 8-7</ref> | ||
==یادداشت== | ==یادداشت== | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
*غفار، | *غفار، زارعی، [[مقاله زنان]]؛ از حرکت ملی به جنبش، مجله زمانه، ش48 سال 1385 | ||
*آفاری، | *آفاری، ژانت، مترجم دکتر جواد یوسفیان، [[انجمنهای نیمه سری زنان]]، نشر [[بانو]]، 1377 | ||
*توانا، مرادعلی، زن در تاریخ معاصر | *توانا، مرادعلی، [[زن در تاریخ معاصر ایران]]، نشر برگ زیتون، ج1، سال1380 | ||
[[رده: نهادها]] | [[رده: نهادها]] | ||
[[رده:انجمن]] | [[رده:انجمن]] | ||
[[رده: ویکیجنسیت]] | [[رده: ویکیجنسیت]] | ||
