بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
تأکید ودود بر این است که برای فهمیدن هر متنی می باید زبان و بافت فرهنگی که متن در آن نگاشته شده را در نظر داشت. قرآن نیز به سبب ادعای خود مبنی بر اینکه برای تمام کسانی که ایمان دارند، سودمند است باید به اندزاه کافی انعطاف پذیر باشد. به این جهت که بتواند با اوضاع و احوال مختلف فرهنگی سازگاری پیدا کند. از این رو محدود کردن قرآن به یک فرهنگ خاص آن هم در قرنها پیشتر و بازپرورش دادن آن در دوران امروز، با هدف جهانی قرآن و اسلام منافات و تعارض دارد.<ref>طالبی ، میلاد،آمنه ودود؛ تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین،99/04/30</ref> | تأکید ودود بر این است که برای فهمیدن هر متنی می باید زبان و بافت فرهنگی که متن در آن نگاشته شده را در نظر داشت. قرآن نیز به سبب ادعای خود مبنی بر اینکه برای تمام کسانی که ایمان دارند، سودمند است باید به اندزاه کافی انعطاف پذیر باشد. به این جهت که بتواند با اوضاع و احوال مختلف فرهنگی سازگاری پیدا کند. از این رو محدود کردن قرآن به یک فرهنگ خاص آن هم در قرنها پیشتر و بازپرورش دادن آن در دوران امروز، با هدف جهانی قرآن و اسلام منافات و تعارض دارد.<ref>طالبی ، میلاد،آمنه ودود؛ تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین،99/04/30</ref> | ||
بر همین باور ودود بعضی جزئیّات اصلاحات اجتماعی قرآن را از قبیل [[نشوز]]، [[طلاق]]، [[تعدّد زوجات]]، [[شهادت]]، [[ارث]] و نگهداری کودک بررسی کردهاست. به عنوان نمونه، وی در خصوص آیه ۲۸۲ بقره که در خصوص [[شهادت]] مرد و [[زن]] است و از دو شاهد [[زن]] در مقابل یک مرد سخن گفته است، عنوان می کند که در اینجا نیز تمایزی میان [[زن]] و [[مرد]] وجود ندارد. قرآن بر اساس ساختار فرهنگی جامعه عربستان هزار و چهارصد سال پیش گفته است که در جامعه آن روز که قرآن نازل شده، [[زن]] اصلاً ارزشی نداشته؛ چه برسد که بخواهد شهادت دهد. حال قرآن برای اینکه یک [[زن]] را داری ارزش کند، گفته است برای اینکه یک [[زن]] به راحتی بتواند شهادت بدهد، و کسی روی او اثر نگذارد یک [[زن]] دیگر نیز با او همراه شود. [[زن]] چون در آن جامعه بی پناه است، یک [[زن]] دیگر برای تأیید او می آید.<ref>[ | بر همین باور ودود بعضی جزئیّات اصلاحات اجتماعی قرآن را از قبیل [[نشوز]]، [[طلاق]]، [[تعدّد زوجات]]، [[شهادت]]، [[ارث]] و نگهداری کودک بررسی کردهاست. به عنوان نمونه، وی در خصوص آیه ۲۸۲ بقره که در خصوص [[شهادت]] مرد و [[زن]] است و از دو شاهد [[زن]] در مقابل یک مرد سخن گفته است، عنوان می کند که در اینجا نیز تمایزی میان [[زن]] و [[مرد]] وجود ندارد. قرآن بر اساس ساختار فرهنگی جامعه عربستان هزار و چهارصد سال پیش گفته است که در جامعه آن روز که قرآن نازل شده، [[زن]] اصلاً ارزشی نداشته؛ چه برسد که بخواهد شهادت دهد. حال قرآن برای اینکه یک [[زن]] را داری ارزش کند، گفته است برای اینکه یک [[زن]] به راحتی بتواند شهادت بدهد، و کسی روی او اثر نگذارد یک [[زن]] دیگر نیز با او همراه شود. [[زن]] چون در آن جامعه بی پناه است، یک [[زن]] دیگر برای تأیید او می آید.<ref>[https://www.dinonline.com/19327/%D8%A2%D9%85%D9%86%D9%87-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%9B-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/ طالبی ، میلاد،آمنه ودود؛ تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین، 20 تیر 1399]</ref> | ||
در خصوص [[ارث]] نیز وی معتقد است که آیات قرآن مجموعه ای متنوع از تقسیم بندی در خصوص [[ارث]] را ارائه کرده است. اینکه گفته می شود [[زن]] نصف [[مرد]] [[ارث]] می برد، تنها و یگانه اسلوب قرآن نیست. همچنین وی تأکید می کند که تقسیم [[ارث]] می باید منصفانه باشد و صاحب اموال می توانند بخشی از داراییشان را واگذار کنند.<ref> همان </ref> | در خصوص [[ارث]] نیز وی معتقد است که آیات قرآن مجموعه ای متنوع از تقسیم بندی در خصوص [[ارث]] را ارائه کرده است. اینکه گفته می شود [[زن]] نصف [[مرد]] [[ارث]] می برد، تنها و یگانه اسلوب قرآن نیست. همچنین وی تأکید می کند که تقسیم [[ارث]] می باید منصفانه باشد و صاحب اموال می توانند بخشی از داراییشان را واگذار کنند.<ref> همان </ref> | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
به طور کلی سخن ودود این است که قرآن اصول و راهنماییهای کلی اخلاقی را بیان کردهاست. این راهنماییها در زمانی نازل شده که اعراب برداشت و تلقی نادرستی درباره [[زنان]] داشته اند. همین برداشتهای ناصواب اعراب سبب شده تا قرآن نیز در ابلاغ پیام خود، به گونهای سخن بگوید که رفته رفته کلامش اثرگذار باشد. اما اگر غایت و هدف اصلی پیام قرآن را مورد توجه قرار دهیم، می توان آن را تا زمانهی حاضر نیز امتداد داد و [[برابری]] میان [[زن]] و [[مرد]] را استنباط کرد.<ref>در خصوص این ایده های آمنه ودود رجوع کنید به کتاب “زن و قرآن” نوشته آمنه ودود. ترجمه: اعظم پویا، معصومه آگاهی</ref> | به طور کلی سخن ودود این است که قرآن اصول و راهنماییهای کلی اخلاقی را بیان کردهاست. این راهنماییها در زمانی نازل شده که اعراب برداشت و تلقی نادرستی درباره [[زنان]] داشته اند. همین برداشتهای ناصواب اعراب سبب شده تا قرآن نیز در ابلاغ پیام خود، به گونهای سخن بگوید که رفته رفته کلامش اثرگذار باشد. اما اگر غایت و هدف اصلی پیام قرآن را مورد توجه قرار دهیم، می توان آن را تا زمانهی حاضر نیز امتداد داد و [[برابری]] میان [[زن]] و [[مرد]] را استنباط کرد.<ref>در خصوص این ایده های آمنه ودود رجوع کنید به کتاب “زن و قرآن” نوشته آمنه ودود. ترجمه: اعظم پویا، معصومه آگاهی</ref> | ||
وی مدعی است که قرآن به موضوعات خاص عربستان در عصر نزول واکنش نشان داده است. به باور وی، در قرآن هیچ اشارهای به حقوق خاص [[زنان]]، مسئولیتهای آنان ورفتار با ایشان تا پیش از دوره مدینه نشده است. <ref>طبق آیه ۱۲۷ سوره نساء که می گوید درباره [[زنان]] از تو نظر می خواهند. بگو خداوند به تو درباره آنها حکم می دهد</ref> در سورههای مکی نیز اگر درباره [[زن]] سخن می گوید، نماینده عمومی همه انسانهاست. ودود عنوان می کند که حتی در دوران مدینه، اصلاحات اجتماعی به سود [[زنان]] بوده و هیچ اصلاحِ هم ارزی که به سود مردان باشد پایه گذاری نشدهاست. چرا که جامعه مرد محور، بیش از همه به نیازهای خود توجه داشته اما قرآن ضرورت و اضطرار توجه به [[زنان]] را بیان کرده و گذار از جامعه مردسالار را خواسته است.<ref>[ | وی مدعی است که قرآن به موضوعات خاص عربستان در عصر نزول واکنش نشان داده است. به باور وی، در قرآن هیچ اشارهای به حقوق خاص [[زنان]]، مسئولیتهای آنان ورفتار با ایشان تا پیش از دوره مدینه نشده است. <ref>طبق آیه ۱۲۷ سوره نساء که می گوید درباره [[زنان]] از تو نظر می خواهند. بگو خداوند به تو درباره آنها حکم می دهد</ref> در سورههای مکی نیز اگر درباره [[زن]] سخن می گوید، نماینده عمومی همه انسانهاست. ودود عنوان می کند که حتی در دوران مدینه، اصلاحات اجتماعی به سود [[زنان]] بوده و هیچ اصلاحِ هم ارزی که به سود مردان باشد پایه گذاری نشدهاست. چرا که جامعه مرد محور، بیش از همه به نیازهای خود توجه داشته اما قرآن ضرورت و اضطرار توجه به [[زنان]] را بیان کرده و گذار از جامعه مردسالار را خواسته است.<ref>[https://www.dinonline.com/19327/%D8%A2%D9%85%D9%86%D9%87-%D9%88%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%9B-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/ طالبی ، میلاد،آمنه ودود؛ تفسیر قرآن بر پایه حقوق زنان، دین آنلاین، 20 تیر 1399]</ref> | ||
موضع جدید ودود در کتاب «جهاد جنسیّت»، گذشته از فضلالرّحمن، متأثّر از [[خالد ابوالفضل]] بیان شده که مقدّمهای هم بر این کتاب او نوشته است. ودود آگاه شدهاست که [[هرمنوتیک]] قرآنی وی رضایتبخش نیست و لازم است که از آن فراتر رود و رویکردی ناظر به زمینة متن، در پیش گیرد و به تاریخ متن مقدّس توجّه کند. در کتاب «جهاد جنسیّت»، ودود برخلاف کتاب «قرآن و زن»، که در آن عمدتاً میکوشید تا جنبه فقهی قرآن را بکاود و گفتمان ظاهراً نه چندان برابریطلبانه آن را توجیه کند و میپذیرد که قرآن در آیاتی که سلطة [[جنسیّتی]] مرد را تقویت میکنند، از زبان [[جنسیّتی]] استفاده میکند.بدین سان، ودود خود پیشگام نقد آرای پیشین خود میشود و به نظر میرسد با چنین برداشتی به آرای فمینیستهای سکولاری، مانند [[فاطمه مرنیسی]] نزدیک میشود.<ref>خندقآبادی، حسین،((متنگرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص69</ref> | موضع جدید ودود در کتاب «جهاد جنسیّت»، گذشته از فضلالرّحمن، متأثّر از [[خالد ابوالفضل]] بیان شده که مقدّمهای هم بر این کتاب او نوشته است. ودود آگاه شدهاست که [[هرمنوتیک]] قرآنی وی رضایتبخش نیست و لازم است که از آن فراتر رود و رویکردی ناظر به زمینة متن، در پیش گیرد و به تاریخ متن مقدّس توجّه کند. در کتاب «جهاد جنسیّت»، ودود برخلاف کتاب «قرآن و زن»، که در آن عمدتاً میکوشید تا جنبه فقهی قرآن را بکاود و گفتمان ظاهراً نه چندان برابریطلبانه آن را توجیه کند و میپذیرد که قرآن در آیاتی که سلطة [[جنسیّتی]] مرد را تقویت میکنند، از زبان [[جنسیّتی]] استفاده میکند.بدین سان، ودود خود پیشگام نقد آرای پیشین خود میشود و به نظر میرسد با چنین برداشتی به آرای فمینیستهای سکولاری، مانند [[فاطمه مرنیسی]] نزدیک میشود.<ref>خندقآبادی، حسین،((متنگرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص69</ref> | ||