فمینیسم: تفاوت میان نسخه‌ها

فمینیست‌ها به طرح مباحث زنانه در علوم انسانی و از جمله حقوق فمینیستی پرداختند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20140524090736-9626-40.pdf کدخدایی، «مبانی مقايسه‌ي ارزشی نظام حقوق زن در اسلام و فمينيسم»، 1391ش، ص 58و 59]</ref>

مهمترین زمینه‌های پیدایش فمینیسم عبارتند از؛

*نداشتن حق رأی در بیشتر جوامع؛

*نگاه کلیسا و دانشمندان مسیحی به زن با عنوان موجود درجه دوم و پست تر از مرد؛

*نداشتن حق ارث و مالکیت زنان در برخی جوامع؛

*نقش سرمایه داران و بنگاه‌های اقتصادی در قرن 18 و 19 <ref>افشون و توفیقیان، فمینیسم در ترازوی نقد، 1388، ص 59</ref>

فمينيسم در يك بررسى تاريخى به سه موج تقسيم می‌شـود: مـوج اول (1920-1848)، موج دوم (1980-1960) و موج سوم (1980 به بعد).<ref>[https://jiss.isca.ac.ir/article_65944_6ba5e9dcf1283a18243217af8b14b939.pdf حاجی‌ده آبادی و زارع، «تبيين و بررسى معرفتشناسى فمينيستى »، 1397ش]</ref>

موج اول فمينيسم كه معروف به «جنبش حق رأی» است، بستر ارائه مباحث حقوقى زنـان را در كشـورهای غربـى پـس از انقلاب فرانسه فراهم كرد. جنبش زنان در اين مرحلـه در پـى كسـب اصـلاحات حقـوقى و فرصـت‌های برابـرقـانونى بـود. ازجملـه دسـتاوردهای ايـن مـوج، تثبيـت مالكيـت زنـان، فرصت‌های كموبيش برابر برای آموزش زنان و تجربه كار تشكيلاتى است.<ref>مشیرزاده، از جنبش تا نظریه، 1381ش، ص 124</ref> <ref>افشون و توفیقیان، فمینیسم در ترازوی نقد، 1388، ص 60</ref>

این موج بر اهمیت دیدگاه‌های [[زنان]] تأکید می‌کند. طرفداران این موج، به بازسازی و انقلاب مفاهیم( نه اصلاح مفاهیم)معتقدند و نظریه‌های موجود را [[جنس|جنس‌گرا]] و غیر قابل اصلاح می دانند. پژوهش‌های این جنبش، فرض‌ها و تعمیم‌های حاصل از پژوهش‌های [[مردان|مردانه]] را انکار می‌کنند و به مبارزه با جهانبینی مردسالاری که فرودستی [[زنان]] را طبیعی می‌دانند، می‌پردازند. دستاوردهای مهم این دوره عبارت اند از:

#مبارزه برای جدایی روابط [[جنس و جنسیت|جنسی]] از تولید مثل در کشورهای غربی؛

#ظهور جنبش آزادی زنان در تمام امور؛

#کاهش [[ازدواج]] و زاد و ولد و افزایش آمار [[طلاق]] و تضعیف نظام [[خانواده]]؛

#به دست آوردن قدرت‌هایی در زمینه اقتصادی  و سیاسی، <ref>افشون و توفیقیان، فمینیسم در ترازوی نقد، 1388، ص 61</ref>

تحولاتى كه از نيمه دهۀ 1970م به بعد در غرب زمينه ظهور موج سوم فمينيسم را فراهم كرد كه از مهمترين آنها تحولات نظام سـرمايه‌داری و  مطـرح‌شـدن نظريـه پسـت‌مـدرن است. تأكيد برتفاوت‌ها و نقد شاخه‌های مختلف علوم، از مشخصه‌های موج سوم است.<ref>[https://jiss.isca.ac.ir/article_65944_6ba5e9dcf1283a18243217af8b14b939.pdf حاجی‌ده آبادی و زارع، «تبيين و بررسى معرفتشناسى فمينيستى »، 1397ش]</ref> نتیجه ناپسند زیاده روی در حرکت‌های [[زن]] مدارانه، موج دوم، افزایش خشونت روزافزون در [[خانواده]] و محیط کار و ناامنی [[جنس و جنسیت|جنسی]]نیز از عوامل دیگر پیدایش موج سوم فمنیسم در جهان غرب بود.  <ref>افشون و توفیقیان، فمینیسم در ترازوی نقد، 1388، ص 61</ref>

==گرایش‌های [[فمینیسم|فمینیستی]]==

فمینیسم را به لحاظ گرایش‌های غلب و مهم می‌توان به چند دسته تقسیم بندی‌کرد:

هرچند فمنیست‌ها به جهت عللی که برای فرودستی و ظلم به زنان ارائه می‌دهند با یکدیگر متمایز ومتفاوت هستند امادر برخی از اصول و ویژگی‌های مشترک هستند:

آنچه دستاورد و پیامدهای فمنیسم تلقی می‌شود فارغ از هرگونه نقد و بررسی شامل موارد ذیل است:

*شرکت گسترده زنان در صمیم‌گیری‌های اجتماعی و سیاسی در سطح خرد و کلان.

*فروپاشی نهاد [[خانواده]]:

#آفزایش آمار طلاق و جدایی

#افزایش کودکان نامشروع

#بالا رفتن سن ازدواج

#گسترش همجنس‌گرایی<ref>رودگر، تاریخچه، گرایش، نظریات و نقد فمینیسم، 1394ش، ص 244و 245</ref>

*پرداختن تکسویه و شتابکارانه به برخی از ارزشهای از دست رفته [[زنان|زنان]].

==پانویس==

{{پانویس}}

==منبع==

*دهخدا، علی اکبر، ذیل واژه «فمینیسم»، وب سایت واژه یاب، تاریخ بازدید: 7 فروردین 1402ش.

*فرهنگ معین، ذیل واژه «فمینیسم»، وب سایت واژه یاب، تاریخ بازدید: 7 فروردین 1402ش.

*کدخدایی، محمدرضا، «مبانی مقايسه‌ي ارزشی نظام حقوق زن در اسلام و فمينيسم»، 1391، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال پانزدهم، شماره 57، پاییز 1391ش.

*رودگر، نرگس، تاریخچه، نظریات، گرایشها و نقد فمنیسم، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، چاپ دوم، 1394ش.

*مترجم: عباس یزدانی و بهروز جندقی، فمینیسم و دانش‌های فمنیستی، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، چاپ دوم، 1382ش.

[[رده:ویکی‌جنسیت]]