زن در عصر جاهلیت: تفاوت میان نسخه‌ها

جاهليت مفهوم قرآنی است.<ref>جعفريان، تاريخ سياسي اسلام، 1380ش، ص153.</ref> بر اساس ويژگي‌‌هاي معنايي و موارد استعمال جاهلیت در قرآن، جهل صرفاً ناداني نیست<ref>مصطفوي، التحقيق في الکلمات القرآن الکريم، 1416ق، ج2، ذيل واژه جهل.</ref> بلکه به‌معناي سفاهت و بي‌اعتنايی به حقيقت نيز به کار می‌رود. هرچند ناداني مذموم است، امّا آن‌چه تقبیح می‌شود، جهالت به‌معناي دوم است. ندانستن اگر توام با عناد نباشد عذر شمرده می‌شود، اما بی‌اعتنایی به حقیقت عذاب‌آور است.<ref>محبی، قیام عاشورا و احیای تفکر دینی، 1400ش، ص68-67.</ref> جاهلیّت به‌ این معنا عبارت از غلبه نیروی شهوت و غضب انسانی بر محیط زندگی است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1907 خامنه‌ای، «جاهلیت، جاهلیت مدرن»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> زمخشری معتقد است؛ منظور از عصر جاهلیت اولی که در قرآن آمده است؛ جاهلیت کفر قبل از اسلام است، در مقابل آن جاهلیت دیگری وجود دارد که بعد از اسلام به وجود آمد که جاهلیت فسق و فجور است.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/197719/%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D «به چه دوره‌ای زمان جاهلیت گفته می‌شود»، شیعه نیوز.] </ref>   

==دیدگاه‌ها==

==منزلت زن==

در عصر جاهلیت، زن ﺑﺮزخی ﺑﯿﻦ ﺣﯿﻮان و اﻧﺴﺎن دانسته شده و هدف از خلقتش فقط تکثیر نسل و خدمت به مرد تلقی می‌شد. <ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20160823140659-10066-74.pdf پیرمرادیان و دیگران، «ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ وﺿﻌﯿﺖ زن در دورهﺟﺎﻫﻠﯿﺖو ﺑﻌﺪ از اﺳﻼم»، 1394ش، ص58.]</ref> زن از نظر اعراب، كالايی بود كه پس از مرگ شوهر، به پسر او از زن‌هاي ديگرش، منتقل مي‌شد.<ref>[https://hadana.ir/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA/ واعظی، «جایگاه زن و خانواده در عصر جاهلیت» 1388ش، ص138.]</ref>  پسران به‌دلیل این‌که در آینده مدافعان قبیله خواهند بود، نسبت به دختران که در جنگ‌ها جز مزاحمت و بی‌آبرویی هنگام اسارت نفعی نداشتند، برتر بودند. <ref>محبی، «زن در افغانستان؛ از انکار ماهیت انسانی تا نفی هویت زنانگی»، 1395ش، ص174.</ref> نفرت از دختران گاهی منجر به زنده به‌گور کردن آنان می‌شد. <ref>سوره تکویر، آیه 9-8.</ref> زنان، معمولا از ارث محروم بودند و علت آن را هم در این می‌دانستند که زنان نقش جدی در جنگ و جلب منافع اقتصادی برای قبیله نداشتند. دختران را فروخته و مهریه‌شان را پدر یا ولی آن‌ها تصاحب می‌کرد. <ref>واعظی، وضعیت زن در عصر اسلامی، 1390ش، ص91-90.</ref> بهترین زن، زنی بود که دارای پسران زیادی باشد.<ref>«نقش اجتماعی زن در دوره جاهلیت»، خبرگزاری میزان.</ref>  زن ملک مرد بود <ref>عنبرسوز، زن در ایران باستان، 1389ش، ص32.</ref> و زنا، هتک حق تملک شوهر بر همسرش دانسته می‌شد؛ <ref>فربد، در آمدی بر خانواده و خویشاوندی، 1388ش، ص61.</ref> لذا تنها زنایی عیب بود که مرد غریبه بدون اجازه شوهر با زنش همبستر می‌شد.<ref>واعظی، وضعیت زن در عصر اسلامی، 1390ش، ص32.</ref>   

*واعظی، محمدجواد، «جایگاه زن و خانواده در عصر جاهلیت» در تاريخ اسلام در آينه پژوهش24، زمستان 1388ش. از صفحه 135 تا ص 160

*واعظی، محمدجواد، وضعیت زن در عصر اسلامی(نیم‌قرن اول هجری) قم: موسسه امام خمینی، 1390ش.