صنعت سکس؛ تجارت سازمانیافته کالاها و خدمات جنسی از طریق قاچاق انسان، بردهداری جنسی و هرزهنگاری.
صنعت سکس به تجارت جهانی و سازمانیافته کالاها و خدمات جنسی شامل هرزهنگاری، قاچاق انسان، بردهداری و بهرهکشی جنسی اطلاق میشود. صنعت سکس بهعنوان سومین صنعت سودآور جهان، دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. گسترش این صنعت تحت تأثیر عواملی چون جهانیشدن، فروپاشی بلوک شرق، قانونیسازی روسپیگری در برخی کشورها و توسعه فناوریهایی مانند اینترنت و هوش مصنوعی قرار دارد. این صنعت با پیامدهای ویرانگری چون نقض کرامت انسانی، خشونت سیستماتیک علیه زنان و کودکان، اشاعه فحشا و تضعیف نهاد خانواده همراه است و از دیدگاه اسلام و بسیاری از مکاتب اخلاقی، به دلیل ناسازگاری با کرامت ذاتی انسان، حرمت قوادی و افساد فیالارض، به شدت محکوم و حرام شمرده میشود. مخالفت با این صنعت از سوی ادیان، جریانهای فمینیستی و سازمانهای حقوق بشری، عمدتاً بر محور مبارزه با شیءانگاری زنان، قاچاق انسان و پیامدهای منفی اجتماعی آن متمرکز است.
تعریف صنعت سکس
صنعت سکس به تجارت سازمانیافته و جهانی کالاها و خدمات جنسی اطلاق میشود[۱] که با مفاهیم محوری زیر همراه است:
- هرزهنگاری: تولید و توزیع محتوای جنسی تجاری؛
- قاچاق انسان: انتقال فرامرزی افراد با تهدید یا تطمیع برای بهرهکشی جنسی؛
- بردهداری جنسی: وضعیتی که در آن فرد تحت کنترل کامل دیگری قرار دارد و فاقد آزادی انتخاب در روابط جنسی است؛[۲]
- بهرهکشی جنسی: استفاده تجاری از افراد در فعالیتهای جنسی.[۳]
ویژگی ممیزهٔ این صنعت، سازمانیافتگی در سطح جهانی است که آن را از اشکال فردی تنفروشی متمایز میکند. در ادبیات علمی، اصطلاح بردهداری مدرن نیز برای توصیف قاچاق جنسی به کار میرود[۴] و از این منظر به صنعت سکس، ابعاد پیچیده و چندگانه میدهد تا جایی که سومین صنعت سودآور جهان شده است.[۵]
- بعد سیاسی: شامل تمهیدات قانونی و بهرهبرداری سیاسی از روسپیگری؛
- بعد اجتماعی: تنزل جایگاه زنان و کودکان به سطح کالای مصرفی برای بهرهکشی جنسی؛
- بعد فرهنگی: محصولات دیداری-شنیداری و هرزهنگاری که گاه صنعت هرزهنگاری خوانده میشود؛
- بعد اقتصادی: قاچاق سازمانیافته انسان بهعنوان کالای تجاری با سودآوری کلان.[۶]
گسترش صنعت سکس
منشأ تاریخی صنعت سکس به دلایل متعددی از جمله بردهسازی زنان پس از فتوحات نظامی در عهد باستان، ساختارهای مردسالارانه که زنان را کالای جنسی قابل معامله میانگاشت و نیز سنتهای قومی مبادله زنان به عنوان هدیه بازمیگردد.[۷] در دوره معاصر، تحولات سیاسی نقش تعیینکنندهای در گسترش جهانی این صنعت داشتهاند؛ از جمله:
- فروپاشی بلوک شرق در دهه ۱۹۹۰م که منجر به افزایش قاچاق انسان از اروپای شرقی به غرب و کشورهای عربی شد.[۸]
- نفوذ ایدئولوژی لذتگرایی و سودمحوری در تمدن مدرن که روسپیگری را به یک صنعت سازمانیافته تبدیل کرده است.[۹]
- پدیده جهانیشدن (Globalization) که موجب ادغام بازارهای جنسی در اقتصاد جهانی شده است.
- اقدامات حکومتی مانند قانونیسازی هرزهنگاری در برخی کشورهای غربی که درآمدهای کلانی برای دولتها به ارمغان میآورد.[۱۰]
- عوامل اجتماعی همچون جنگ، مهاجرت، فعالیت باندهای سازمانیافته و گردشگری جنسی که به توسعه این صنعت دامن زدهاند.[۱۱]
نقش یهودیان در صنعت پورنوگرافی
نقش یهودیان در صنعت پورنوگرافی، تاریخی طولانی و تأثیرگذار دارد. یهودیان سکولار، با انگیزههای اقتصادی و بهرهگیری از فرصتهای بدون تبعیض در این صنعت، به تولید، فروش و بازیگری در فیلمهای مستهجن پرداختند. شخصیتهایی همچون سولومون فریدمن، روبی استورمن و استیون هیرچ نمونههای شاخص این حضور بوده و شیوههای نوآورانه بازاریابی و سازماندهی حرفهای آنان، ساختار این صنعت را شکل داده است. حضور یهودیان در پورنوگرافی، علاوه بر جنبه اقتصادی، با تحولات فرهنگی و بحثهای مربوط به آزادی جنسی و هنجارهای اجتماعی در آمریکا نیز مرتبط بوده است.[۱۲]
قانونیسازی روسپیگری
هرچند کنوانسیون ۱۹۴۹م سازمان ملل، قاچاق انسان برای فحشا را مغایر منزلت بشر میداند،[۱۳] اما در عمل، قانونیسازی روسپیگری به رونق صنعت سکس انجامیده است. قانونیسازی فحشا بهمثابه پذیرش تمام وجوه صنعت سکس و به رسمیت شناختن آن است. در ایالت ویکتوریای استرالیا (دهه ۱۹۸۰م)، قانونیسازی روسپیگری با رونق قاچاق زنان همزمان شد. در هلند (سال ۲۰۰۰م)، با قانونیشدن قوادی و فاحشهخانهها، صنعت سکس ۲۵٪ رشد کرد. در سوئیس، پس از نیمهقانونی شدن روسپیگری، تعداد فاحشهها دو برابر شد.[۱۴]
بازار صنعت سکس
بازار این صنعت، فراملیتی بوده و بر مبنای عرضه و تقاضا بین کشورهای مبدأ و مقصد، عمل میکند. با فروپاشی شوروی، کشورهایی چون اوکراین و بلاروس به فرستندگان اصلی بردگان جنسی تبدیل شدند.[۱۵] سالانه ۷۰۰٬۰۰۰ زن و کودک بهعنوان کالای جنسی وارد این بازار میشوند.[۱۶] درآمد این صنعت در برخی کشورها در اقتصاد زیرزمینی و در کشورهای با تجارت جنسی قانونی، در اقتصاد رسمی ثبت میشود.[۱۷]
سود صنعت سکس
طبق آمارهای موجود در سال ۲۰۱۲م صنعت سکس درآمدی بالغ بر ۱۸۶ میلیارد دلار داشته است. کشورها به ترتیب درآمد در آن سال عبارت بودند از:
- چین: ۷۳ میلیارد دلار؛
- اسپانیا: ۲۶/۵ میلیارد دلار؛
- ژاپن: ۲۴ میلیارد دلار؛
- آلمان: ۱۸ میلیارد دلار؛
- ایالات متحده آمریکا: ۱۴/۶ میلیارد دلار؛
- ترکیه: ۴ میلیارد دلار در جایگاه یازدهم؛
- اندونزی: ۲/۲۵ میلیارد دلار در جایگاه دوازدهم.[۱۸]
در آمریکا سود صنعت سکس از مجموع سود خالص همه شرکتهای تکنولوژی شامل گوگل، نتفلیکس، اپل، آمازون، ایبی، مایکروسافت، ارثلینک و یاهو، بیشتر است. در انگلیس درآمد روسپیگری بههمراه قاچاق مواد مخدر در سال ۲۰۱۳م به ۱۰ میلیارد و ۹۰۰ میلیون یورو رسید.[۱۹] گردش مالی سالانه صنعت سکس در مجموع کشورهای اروپایی، ۶۰ میلیارد دلار است.[۲۰] در سرزمینهای اشغالی که رژیم صهیونیستی بر آن سلطه میراند، صنعت سکس سالانه ۲ میلیارد دلار سود دارد.[۲۱]
کارگران جنسی
اصطلاح کارگر جنسی در فرهنگ غربی از سال ۱۹۷۸م به کسانی اطلاق میشود که در ازای پول یا کالا، خدمات جنسی ارائه میدهند.[۲۲] در جهان، ۴۲ میلیون کارگر جنسی فعالیت میکنند که ۸ میلیون نفر از آنها، مرد هستند. اغلب زنان فعال در این صنعت بین ۱۳ تا ۲۵ سال سن داشته و ۹۰٪ آنها به یک دلال وابستهاند.[۲۳] پسران نیز بهعنوان کالا برای گردشگران جنسی خریدوفروش میشوند.[۲۴] طبق گزارش اتحادیه اروپا در بازه زمانی ۲۰۰۸–۲۰۱۰م، از ۲۳٬۶۲۳ قربانی ثبتشده قاچاق انسان، ۶۸٪ زن، ۱۲٪ دختر، ۱۷٪ مرد و ۳٪ پسر بودهاند و دو سوم آنها به روسپیگری وادار شده بودند.[۲۵]
فناوریهای نوین در صنعت سکس
اینترنت
اینترنت، بستر اصلی گسترش صنعت سکس است. رابطه جنسی، موضوع اصلی جستجوها در اینترنت است و شش کشور مسلمان شامل پاکستان، مصر، ایران، مراکش، عربستان و ترکیه در میان ۱۰ کشور برتر جستجوگر محتوای سکس قرار دارند.[۲۶] کارشناسان دلایل این اقبال را گمنامی، سهولت دسترسی و ارضای نیاز جنسی میدانند.[۲۷]
هرزهنگاری
هرزهنگاری به روشهای مختلف بهویژه در بستر اینترنت، بخش مهمی از صنعت سکس است.[۲۸] تعداد وبسایتهای سکس از ۲۸ هزار در سال ۱۹۹۸م به ۲/۴ میلیون در سال ۲۰۰۷م رسید که ۱۲٪ کل وبسایتها را در آن زمان تشکیل میداد. ۵ تا ۱۰٪ گردش مالی آنلاین، به وبسایتهای هرزهنگاری بزرگسالان اختصاص دارد.[۲۹] مصرف منظم پورنوگرافی شامل ۷۰٪ مردان و ۳۰٪ زنان، در مواردی منجر به استفاده اجباری شده و زندگی افراد را مختل میکند.[۳۰]
هوش مصنوعی
هوش مصنوعی از طریق الگوریتمهایی که محتوای جنسیشده یا اعتیادآور را پیشنهاد میدهند، به تقویت این صنعت میانجامد. AI در حال توسعه پورنوگرافی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی است.[۳۱] نگرانی جدی، امکان ساخت تصاویر و فیلمهای مستهجن بدون رضایت افراد برای آزار و بیآبرو کردن قربانیان است.[۳۲] گزارشهایی مبنی بر تلاش کاربران برای استفاده از AI جهت تولید پورنوگرافی کودکان نیز وجود دارد.[۳۳]
مخالفتها با صنعت سکس
صنعت سکس با مناقشههای بسیاری از سوی ادیان، سازمانها و دولتها بهویژه از حیث اخلاقی، روبرو است و هرزهنگاری و تنفروشی در بسیاری از کشورها ممنوع است. از منظر جامعهشناسی، صنعت سکس و بهویژه هرزهنگاری موجب کاهش نرخ ازدواج میشود و پورنوگرافی میتواند سرمایهها و ارزشهای اجتماعی مانند خانواده و ازدواج را از بین ببرد و رابطه جنسی را از همسبتگیهای عاطفی و مسئولیتپذیری در زندگی مشترک، تهی کند.[۳۴] برخی جریانهای فمینیسم نیز بهدلیل شیءانگاری جنسی زنان در صنعت سکس، این صنعت را موجب تباهی زنان و مسبب خشونت جنسی علیه زنان و کودکان دانستهاند.[۳۵] از این منظر، تنفروشی فقط به نفع مردان است و صنعت سکس، زن را به آلت جنسی زنانه، تقلیل میدهد. این صنعت، تجاوز جنسی و آزار جنسی را در مردان نهادینه میکند و سبب ایجاد یک جامعه جنسیتزده میشود.[۳۶]
پیامدهای صنعت سکس
صنعت سکس با تبدیل انسان به کالا، کرامت انسانی را نقض میکند. دادههای بینالمللی نشان میدهد که بخش عمدهای از این صنعت مبتنی بر قاچاق انسان است؛[۳۷] به عنوان مثال، ۸۰ درصد زنان در فاحشهخانههای هلند و ۷۰ درصد روسپیهای تلآویو قاچاق شدهاند.[۳۸] سالانه حدود ۵ میلیون نفر، عمدتاً زنان و کودکان، قربانی بهرهکشی جنسی اجباری میشوند که کودکان یکپنجم این آمار را تشکیل میدهند.[۳۹]
شرایط کاری در این صنعت بسیار خشونتبار است؛ از جمله اجبار به پذیرش روزانه دهها مشتری و به نمایش گذاشته شدن در ویترین فاحشهخانهها. تحقیقات نشان میدهد اکثر زنان این حرفه را ناخواسته و به عنوان آخرین راه چاره انتخاب کردهاند و با احساس تحقیر، اندوه و آسیب روانی شدید روبرو هستند.[۴۰]
ناسازگاری صنعت سکس با آموزههای اسلام
صنعت سکس از جهات مختلف با آموزههای دین اسلام، ناسازگار است:
- نقص کرامت انسانی: این صنعت مبتنی بر کالاانگاری انسان بوده و متعارض با کرامت انسان در اسلام است.[۴۱] قرآن بر کرامت ذاتی و یکسان زن و مرد تأکید دارد[۴۲][۴۳] و کرامت اکتسابی را در گرو تقوا میداند.[۴۴] از منظر مفسران قرآن، رونق صنعت سکس موجب بردگی و تنزل شخصیت انسان میشود.[۴۵]
- اشاعه فحشا: آموزههای اسلامی، فحشا را نکوهش کردهاند.[۴۶] زنا، لواط و سحق از گناهان کبیره با مجازاتهای سنگین هستند[۴۷] و صنعت سکس بهعنوان زمینهساز و گسترشدهنده فحشا بهمراتب از خود فحشا، نکوهیدهتر است.[۴۸]
- حرمت قوادی: واسطهگری برای زنا و لواط در صنعت سکس نقش محوری دارد، اما از منظر فقه اسلامی، با عنوان قوادی، حرام است[۴۹] و شامل قوادی اینترنتی نیز میشود.[۵۰]
- افساد فی الارض: صنعت سکس با اشاعه فحشا از طریق تجاوز به ناموس مردم[۵۱] و دزدیدن و فروش انسانها[۵۲] موجب اخلال شدید در نظم عمومی میشود که در فقه اسلامی از آن با عنوان افساد فیالارض یاد میشود.
- درآمدهای حرام: استثمار جنسی و کسب درآمد از آن مانند اجرت زنا از کسبهای حرام قطعی است.[۵۳] این حرمت شامل درآمد رسانههای فعال در این حوزه نیز میشود.[۵۴]
پانویس
- ↑ درخشان و پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص161.
- ↑ «زنان و کودکان؛ قربانیان بیپناه بردهداری نوین در جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ جعفری و دیگران، «بردهداری جنسی در حقوق بینالملل کیفری با تأکید بر رویه دادگاه ویژه سیرالئون»، 1401ش، ص1998.
- ↑ السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهرهکشی جنسی (از منع جهانی تا حمایت از بزه دیدگان)، 1384ش، ص332-339.
- ↑ درخشان و پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص161.
- ↑ مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.
- ↑ مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.
- ↑ السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهرهکشی جنسی (از منع جهانی تا حمایت از بزه دیدگان)، 1384ش، ص330.
- ↑ تافلر، موج سوم، 1384، ص57.
- ↑ مرتضوی، «علل و زمینههای گرایش به پورنوگرافی در سبک زندگی»،وبسایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسن.
- ↑ السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهرهکشی جنسی (از منع جهانی تا حمایت از بزه دیدگان)، 1384ش، ص348-343.
- ↑ «نقش یهودیان در صنعت پورنوگرافی آمریکا»، وبسایت راسخون.
- ↑ السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهرهکشی جنسی (از منع جهانی تا حمایت از بزه دیدگان)»، 1384ش، ص339.
- ↑ ریموند، «غرب و پیامدهای روسپیگری»، 1382ش.
- ↑ مکنون و عطاییآشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.
- ↑ هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.
- ↑ مشهدیرجبی، «صنعتی با ۱۸۶ میلیارد دلار درآمد»، وبسایت تجارت فردا.
- ↑ مشهدیرجبی، «صنعتی با ۱۸۶ میلیارد دلار درآمد»، وبسایت تجارت فردا.]
- ↑ «بسط وحشتناک آمارهای فساد اخلاقی در غرب»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «پشتپرده افزایش آمارهای روسپیگری در آمریکا و اروپا چیست؟»، خبرگزاری جهانامروز.
- ↑ «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «کارگر جنسی کیست؟ بررسی حقوق و شرایط کارگران جنسی»، پایگاه خبری تحلیلی حقوق نیوز.
- ↑ درخشان و پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص159.
- ↑ هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.
- ↑ هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.
- ↑ مرتضوی، «وضعیت پورنوگرافی»، وبسایت مؤسسه فرهنگیهنری سبک زندگی آلیاسین.
- ↑ بنشاپ، «پورنوگرافی در فضای مجازی»، وبسایت موعود.
- ↑ جواهری و دیگران، «هرزهنگاری سایبری: از مبانی نظری تا الگوهای واکنش کیفری»، 1399ش، ص174.
- ↑ مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.
- ↑ «نقاب مخفی پشت پورنوگرافی و هوش مصنوعی»، وبسایت منتالیسم.
- ↑ «نقاب مخفی پشت پورنوگرافی و هوش مصنوعی»، وبسایت منتالیسم.
- ↑ «پورن دیپفیک یا پورن مبتنی بر هوش مصنوعی چیست؟»، وبسایت ای آی آموز.
- ↑ «سوءاستفاده از هوش مصنوعی برای تولید پورنوگرافی کودکان»، وبسایت نکست مایند.
- ↑ Zillmann, Effects of Prolonged Consumption of Pornography.
- ↑ Gardner, Objectification”, “prostitution”, ”Pornography” in Villanueva, 2006.
- ↑ "Carol, "The Harm of Porn, August 1995.
- ↑ ریموند، «غرب و پیامدهای روسپیگری»، 1382ش.
- ↑ «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «مبارزه با استثمار جنسی؛ وظیفه جهانی مغفولمانده»، خبرگزاری میزان.
- ↑ ریموند، «غرب و پیامدهای روسپیگری»، 1382ش.
- ↑ نوبهار، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزههای اسلامی با نگاه به مقررات بینالمللی و حقوق ایران»، 1385ش، ص191- 190.
- ↑ سوره نساء، آیه 1.
- ↑ سوره إسراء، آیه 70.
- ↑ سوره حجرات، آیه 13.
- ↑ مکارمشیرازی، «مولفههای بردگی مدرن از منظر معظمله»، وبسایت خبری مکارم،
- ↑ سوره نحل، آیه 90؛ سوره اعراف، آیه 28.
- ↑ خمینی، تحریرالوسیله، بیتا، ج2، ص424.
- ↑ نوبهار، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزههای اسلامی با نگاه به مقررات بینالمللی و حقوق ایران»، 1385ش، ص191- 190.
- ↑ نوبهار و رحیمی، «تحلیل فقهی-حقوقی بزه قوادی»، 1401ش، ص49-48.
- ↑ حسیننژاد و ایزدیفرد، «بررسی فقهی قوادی اینترنتی»، 1395ش، ص22.
- ↑ مکارمشیرازی، تفسیر نمونه، 1374ش، ج9، ص203-202.
- ↑ مطیع و امیدوار، «مفهومشناسی افساد فی الارض در آیات، روایات و دیدگاههای تفسیری»، 1401ش، ص189-188.
- ↑ سوره نور، آیه 2.
- ↑ میرهاشمی، «ضرورت معرفی مصادیق امروزی کسبهای حرام»، روزنامه کیهان،
منابع
- السان، مصطفی، «قاچاق زنان و کودکان برای بهرهکشی جنسی (از منع جهانی تا حمایت از بزه دیدگان)، رفاه اجتماعی، شماره ۱۶، سال ۱۳۸۴ش.
- «بسط وحشتناک آمارهای فساد اخلاقی در غرب»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۳۹۴ش.
- بنشاپ، آلبرت، «پورنوگرافی در فضای مجازی»، وبسایت موعود، تاریخ بازدید مطلب: ۲۲ مهر ۱۴۰۴ش.
- «پشتپرده افزایش آمارهای روسپیگری در آمریکا و اروپا چیست؟»، خبرگزاری جهانامروز، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت۱۴۰۴ش.
- تافلر، الوین، موج سوم، ترجمه شهیندخت خوارزمی، تهران، نشر علم، ۱۳۸۴ش.
- جعفری، سانازالسادات و دیگران، «بردهداری جنسی در حقوق بینالملل کیفری با تأکید بر رویه دادگاه ویژه سیرالئون»، مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، شماره ۴، زمستان ۱۴۰۱ش. ص۱۹۹۸.
- جواهری، غلامرضا و دیگران، «هرزهنگاری سایبری: از مبانی نظری تا الگوهای واکنش کیفری»، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره ۳۰، بهار ۱۳۹۹ش.
- حسیننژاد، سیدمجتبی و ایزدیفرد، علیاکبر، «بررسی فقهی قوادی اینترنتی»، فقه و اصول، شمارهٔ ۱۰۶، پاییز ۱۳۹۵ش.
- خمینی، روحالله، تحریرالوسیله، قم، جامعه مدرسین، بیتا،
- درخشان، فاطمه و پرچمی، داوود، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، فصلنامه علوماجتماعی، شماره ۱۰۵، تیر
- ریموند، جنیسجی، «غرب و پیامدهای روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۲۱، سال ۱۳۸۲ش.
- «زنان و کودکان؛ قربانیان بیپناه بردهداری نوین در جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آذر ۱۳۹۹ش.
- «سوءاستفاده از هوش مصنوعی برای تولید پورنوگرافی کودکان»، وبسایت نکست مایند، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۴۰۳ش.
- «کارگر جنسی کیست؟ بررسی حقوق و شرایط کارگران جنسی»، پایگاه خبری تحلیلی حقوق نیوز، تاریخ بازدید مطلب: ۷ آبان۱۴۰۴ش.
- «مبارزه با استثمار جنسی؛ وظیفه جهانی مغفولمانده»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ش.
- مرتضوی، سیدیحیی، «وضعیت پورنوگرافی»، وبسایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسن، تاریخ درج مطلب: ۱۲ دی ۱۳۹۷ش.
- «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند۱۳۹۱ش.
- مشهدیرجبی، مونا، «صنعتی با ۱۸۶ میلیارد دلار درآمد»، وبسایت تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: ۲ آذر ۱۳۹۲ش.
- مطیع، مهدی و امیدوار، جنان، «مفهومشناسی افساد فی الارض در آیات، روایات و دیدگاههای تفسیری»، پژوهشنامهٔ قرآن و حدیث، شماره ۳۰، بهار و تابستان ۱۴۰۱ش.
- مکنون، ثریا و عطاییآشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، سال ۱۳۸۴ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتاب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.
- مکارمشیرازی، ناصر، «مولفههای بردگی مدرن از منظر معظمله»، وبسایت خبری مکارم، تاریخ بازدید مطلب: ۲۳ مهر ۱۴۰۴ش.
- «نقاب مخفی پشت پورنوگرافی و هوش مصنوعی»، وبسایت منتالیسم، تاریج درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ش.
- «نقش یهودیان در صنعت پورنوگرافی آمریکا»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ش.
- نوبهار، رحیم، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزههای اسلامی با نگاه به مقررات بینالمللی و حقوق ایران»، فصلنامه مدرسی علوم انسانی، شماره۳، پاییز ۱۳۸۵ش.
- نوبهار، رحیم و رحیمی، حمید، «تحلیل فقهی-حقوقی بزه قوادی»، حقوق کیفری، شماره ۴۰، پاییز ۱۴۰۱ش.
- میرهاشمی، منصور، «ضرورت معرفی مصادیق امروزی کسبهای حرام»، روزنامه کیهان، تاریخ انتشار: ۸ دی ۱۳۹۳ش.
- هاشملو، جعفر، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۰ش.
- "Carol, Avedon, "The Harm of Porn, originally appeared in the June-July-August 1995 issue of The Law.
- Gardner, Catherine, Objectification”, “prostitution”, ”Pornography” in Villanueva, in Historical Dictionary of Feminist Philosophy, The Scarecrow Press, 2006.
- Zillmann, Dolf, Effects of Prolonged Consumption of Pornography, Paper prepared for the Surgeon General’s Workshop on Pornography and Public Health, Arlington, Virginia, June 22-24, 1986.